GELİŞEN İŞLETMELER PAZARI

Neden KOBİ Piyasası (KOBİ'lere Yönelik Teşkilatlanmış Piyasa)

  • Özellikle Anadolu'da bulunan ve Borsa İstanbul A.Ş. ölçeğine göre küçük kalan birçok işletmenin pay ihraç ederek sermaye piyasalarından fon temin etmelerini kolaylaştıracak organize bir ikinci el piyasa oluşturulması yönünde talepleri bulunduğu,
  • Anadolu'da faaliyet gösteren KOBİ'lere odaklanmış, yapısı ve organizasyonu bunların ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş bir piyasanın varlığının, KOBİ'lerin bu piyasaya girmeleri konusunda başlı başına bir teşvik unsuru oluşturacağı,
  • Bölgesel bazda şirketlerin piyasaya katılımının artması ile birlikte, Borsa İstanbul A.Ş.’ye soğuk bakan ve sermaye piyasalarına yatırım yapmak konusunda çekingen davranan Anadolu yatırımcısının, kendi yöresinde yer alan, tanıdığı ve yakından bildiği şirketlere daha rahat yatırım yapabileceği,
  • KOBİ'lerin kredilendirilirken, kredi verilen işletmenin performansı ve ödeme gücünden ziyade işletme sahibinin kişi olarak gösterebileceği teminatların dikkate alınması, ticari bankaların bu tür kurumsallaşmayan işletmeleri riskli görmeleri nedeniyle uzun vadeli kredi açma konusunda isteksiz davranmaları ve ipotek karşılığında kredi kullandırmayı tercih etmelerinden dolayı KOBİ'ler tarafından kullanılan kredi hacminin düşük, kredi maliyetinin ise yüksek olduğu,
  • Ekonomik kalkınma sürecinde büyük bir öneme sahip olan KOBİ'lerin en önemli sorunlarından birinin fon yetersizliği olduğu,
dikkate alınarak, KOBİ'lerin sermaye piyasalarından yararlanmaları doğrultusunda SPK ve BİAŞ tarafından KOBİ'lere ait sermaye piyasası araçlarının işlem göreceği organize bir piyasa oluşturulması planlanmıştır. Gelişme ve büyüme potansiyeline sahip şirketlerin sermaye piyasalarından fon sağlamak amacıyla ihraç edecekleri menkul kıymetlerin işlem görebileceği şeffaf ve düzenli bir ortam yaratmak amacıyla Borsa İstanbul A.Ş. bünyesinde Gelişen İşletmeler Pazarı (GİP) kurulmuş ve bu pazar Pay Piyasası altında işlem yapılan pazarlardan biri haline getirilmiştir.
 
GİP kotasyon şartları Kotasyon Yönergesi’nin 13 üncü maddesinde düzenlenmektedir. GİP, gelişme ve büyüme potansiyeline sahip, halka açık piyasa değeri 25 milyon TL’nin altında olan şirketlerin Borsa İstanbul bünyesinde işlem görebileceği pazardır. GİP’te 2 yıl süreyle işlem gören şirketler Yıldız veya Ana Pazar’a geçiş için başvurusu yapabilirler. Şirketin GİP’te Borsa kotuna alınabilmesi için izahnamede yer alacak son dönem finansal tablolarına göre ortaklığın toplam özsermayesinin sermayesinden büyük olması gerekir.
  • GİP’te işlem görme başvurusu, sadece mevcut ortakların yeni pay alma haklarının kısmen veya tamamen kısıtlanması suretiyle yapılacak sermaye artırımı sonucunda ihraç edilecek paylar için yapılır. Ancak, ortaklık paylarının GİP’te işlem görmeye başladığı tarihten itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla, halka arz öncesi ortaklık sermayesinde pay sahibi olan ortaklar veya bu ortakların paylarını Borsa dışında satın alanlar, ortaklığın halka açıklık %49’u geçmemesi şartıyla paylarını GİP’te satabilirler. Bu şekilde mevcut ortakların GİP'teki paylarını satmasına olanak verilmeyerek GİP içerisinde sadece şirketlerin finansman temin etmelerine imkan sağlanmıştır.
  • Şirketlerin, sermaye piyasası mevzuatı ve Borsa mevzuatı hakkında bilgilendirilmesi ve menkul kıymetleri işlem gördüğü sürece mevzuat gereklerini yerine getirmede zorluk yaşamamaları amacıyla GİP'te piyasa danışmanı kullanılması zorunludur.
  • Kurulumuz ve borsacılık düzenlemelerinde, payları Yıldız Pazar ve Ana Pazar’da işlem gören şirketlere nazaran GİP’te işlem gören şirketlere bir takım kolaylıklar getirilmiş olup, söz konusu kolaylıklar:
    • Yıldız Pazar ve Ana Pazar kotasyon şartlarında aranan karlılık ya da işletme süresi için belli bir sürenin geçmiş olması şartının aranmaması,
    • 6 aylık mali tablolar için bağımsız denetim, 3 ve 9 aylık mali tablolar için ilan zorunluluğunun aranmaması,
    • Sadece son yıla ait mali tabloların bağımsız denetiminin yeterli olması,
    • Aracı kuruluşlar ile sözleşme şartının aranmaması
olarak sayılabilmektedir.

Ayrıca Kurulumuzca GİP şirketlerinin finansman maliyetlerinin düşürülmesi ve bu yolla KOBİ’lerin halka açılmalarının veya sermaye piyasasından fon temin etmelerinin teşvik edilmesi amacıyla VII-128.1 sayılı Pay Tebliği’nin 26 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında sayılan işlemlere (ilk halka arz, iç kaynakların sermayeye eklenmesi suretiyle sermaye artırımı gibi) ilişkin olarak Kurul ücretinin hesaplanmasına esas teşkil eden oran, GİP’te işlem gören ve görecek olan paylar için on binde bir oranında uygulanmaktadır.